Autonomie (jezelf tot wet zijn) en heteronomie (een ander stelt je de wet) worden vaak gezien als een tegenstelling. Of je doet wat je zelf denkt en wilt, of je doet wat een ander zegt. De Franse filosoof Gabriel Marcel (1889-1973) meent dat we die tegenstelling moeten overstijgen. De twee begrippen horen volgens hem thuis op het terrein van het beheren: autonomie is beheer door mijzelf en heteronomie is beheer door een ander. Maar als ik dieper in mijzelf doordring, verliest het onderscheid zijn betekenis. Autonomie heeft te maken met hebben en met doen. Wat ik heb is materiaal dat ik kan beheren en beheersen, zoals in techniek. Naarmate we niet meer kunnen spreken van hebben, heeft het ook geen...