De ‘modale’ aspecten, zoals het economisch aspect, veronderstellen elkaar; het is niet mogelijk één ervan te verabsoluteren. Wanneer dat wel gebeurt, ontstaat tegenspraak in het denken. Bijvoorbeeld wanneer het concept van het economisch subject gelijk wordt gesteld met ‘hoe het systeem werkt’. Dan verdwijnt de menselijke wil uit het zicht. Het maakt de economische doelen richtingloos. Wat blijft is het conflicterende individueel-subjectieve eigenbelang op de zeer korte termijn. Wij moeten van een deterministisch idee van het economisch subject terug naar een begrip van het menselijk handelen dat ‘een conceptuele ruimte creëert die groot genoeg is om recht te doen aan de menselijke waardigheid’, stelt Roelf Haan met de woorden van Marilynne Robinson. Een transcendente benadering van de economie als...